Kulakta Uğultu Neden Olur? Nasıl Geçer?

Kulakta uğultu, dışarıda bir ses kaynağı olmadığı halde kulakta ya da başın içinde duyulan, rüzgâr, deniz kabuğu ya da motor sesine benzeyen alçak tonlu bir sestir. En sık nedenleri kulak kiri, orta kulakta sıvı ya da basınç, gürültü hasarı, yaşa bağlı işitme kaybı ve Meniere hastalığıdır. Kalp atışıyla aynı ritimde duyulan uğultu ise mutlaka değerlendirilmelidir.

Bu yazıda kulak uğultusunun neden olduğunu, ses türüne göre hangi nedenlerin düşünüldüğünü, kulakta nabız sesi duymanın ne anlama geldiğini ve uğultunun nasıl hafifletilebileceğini anlatıyoruz. Fonart İşitme odyoloji ekibi olarak tinnitus değerlendirmesi yaptığımız danışanlarımızın önemli bir kısmının şikâyetini “çınlama” değil “uğultu” diye tarif ettiğini görüyoruz.

Kulakta Uğultu Nedir? Çınlamadan Farkı

Tıpta dışarıdan gelmeyen her türlü kulak sesine tinnitus denir. Halk arasında ince ve tiz sesler için “çınlama”, kalın ve boğuk sesler için “uğultu” denir. Yani kulak uğultusu, tinnitusun alçak tonlu bir biçimidir. Genel bilgi için kulak çınlaması yazımıza bakabilirsiniz; bu yazıda uğultuya ve ona özgü nedenlere odaklanıyoruz.

Ayrımın pratik bir önemi vardır. Alçak tonlu uğultu daha çok dış ve orta kulak sorunlarında, Meniere hastalığında ve kalın sesleri etkileyen işitme kayıplarında görülür. Tiz çınlama ise çoğunlukla iç kulaktaki tüy hücrelerinin gürültü ya da yaşla hasar görmesine eşlik eder. Uğultunun büyük kısmını yalnızca kişinin kendisi duyar. NIDCD’ye göre nadiren sesin kalp atışıyla uyumlu olduğu ve hekimin de steteskopla duyabildiği durumlar vardır; bunların çoğunda belirlenebilir ve tedavi edilebilir bir neden bulunur.

Kulakta Uğultu Neden Olur?

Kulak uğultusu neden olur sorusunun tek bir cevabı yoktur. En sık nedenler şunlardır:

Kulak kiri tıkacı: Kulak yolunu kapatan kir dış sesleri azaltır, içeriden gelen sesleri öne çıkarır. Uğultu ve dolgunluk birlikte olur.
Orta kulakta sıvı ya da basınç: Nezle, alerji, uçak yolculuğu ya da orta kulak iltihabı sonrası östaki borusu tıkanınca kulakta uğultu, dolgunluk ve kendi sesini yankılı duyma olur. Bkz. kulak tıkanıklığı.
Meniere hastalığı: Ataklar sırasında tek kulakta güçlü bir uğultu, dolgunluk, dalgalanan işitme kaybı ve dönme tarzında baş dönmesi görülür. Ayrıntılar: Meniere hastalığı.
Gürültüye maruz kalma: Konser, düğün, atış ya da gürültülü iş ortamından sonra saatler ya da günler süren uğultu iç kulağın zorlandığını gösterir. Tekrarlarsa kalıcı hasar bırakabilir.
Yaşa bağlı işitme kaybı: Beyin azalan ses girdisini telafi etmeye çalışırken kendi “sesini” üretir. Uğultu çoğunlukla iki kulakta ve sessiz ortamda belirgindir.
Otoskleroz: Orta kulaktaki kemikçiklerin sertleşmesi, ilerleyen işitme kaybıyla birlikte alçak tonlu uğultu yapabilir.
Bazı ilaçlar: Bazı ilaç grupları yüksek dozda ya da uzun süreli kullanımda kulak sesine yol açabilir. İlacınızı kendiniz bırakmayın; hekiminize danışın.
Çene eklemi ve boyun sorunları: Diş sıkma, çene eklemi ağrısı ve boyun kas gerginliği uğultuyu başlatabilir ya da artırabilir.

Stres, uykusuzluk ve yorgunluk tek başına uğultu yapmasa da var olan uğultuyu belirgin şekilde artırır.

Kulaklarda uğultu neden olur? İki kulak mı, tek kulak mı?

İki kulakta birden duyulan uğultu daha çok gürültü hasarı, yaşa bağlı işitme kaybı ya da tüm vücudu etkileyen nedenlerle ilişkilidir. Tek kulakta duyulan uğultu ise o kulağa özgü bir soruna işaret eder: kir, sıvı, Meniere ya da otoskleroz gibi. Tek taraflı ve geçmeyen uğultu, nadiren de olsa işitme sinirindeki iyi huylu bir tümörün ilk belirtisi olabileceği için KBB değerlendirmesi ve gerekirse MR ile araştırılır.

Ses Türüne Göre Kulaktaki Sesin Olası Nedenleri

Duyduğunuz sesi doğru tarif etmek, hekimin ve odyoloğun nedeni bulmasını kolaylaştırır. Aşağıdaki tablo kesin tanı aracı değildir, ancak hangi yöne bakılacağını gösterir:

Duyulan ses	Nasıl tarif edilir?	Olası nedenler
Uğultu	Rüzgâr, deniz kabuğu, motor ya da buzdolabı sesi; alçak ton	Kulak kiri, orta kulakta sıvı ya da basınç, Meniere, otoskleroz, kalın sesleri etkileyen işitme kaybı
Çınlama	Sürekli tiz “iii” sesi	Gürültü hasarı, yaşa bağlı işitme kaybı, bazı ilaçlar
Islık	Çok ince ve keskin ses	Tiz sesleri etkileyen işitme kaybı; işitme cihazı kullananlarda cihazın geri besleme sesi
Cızırtı, hışırtı	Kızartma, radyo paraziti, kâğıt hışırtısı	Kulak kiri, kulak yolunda sıvı, östaki borusunun açılıp kapanması, nadiren kulağa kaçan küçük bir böcek
Nabız sesi	Kalp atışıyla aynı ritimde vuruş ya da vınlama	Damar kaynaklı nedenler, yüksek tansiyon, kansızlık, orta kulakta sıvı
Tıkırtı	Düzensiz klik, çıtırtı	Orta kulak ya da damak kaslarında seğirme, östaki borusu

Kulakta ıslık sesi işitme cihazı kullanırken duyuluyorsa, çoğu zaman cihazın kulağa tam oturmaması ya da kulak kiri nedeniyle oluşan geri beslemedir ve ayarla giderilebilir.

Kulakta Nabız Sesi (Pulsatil Tinnitus) Neden Olur?

Kalp atışıyla aynı ritimde duyulan vuruş, “pıt pıt” ya da dalgalı vınlama sesine pulsatil tinnitus denir. Halk arasında kulakta kalp atışı sesi ya da kulakta nabız sesi olarak tarif edilir. Diğer kulak seslerinden farklı olarak çoğu zaman kulak çevresindeki kan akımıyla ilgilidir. NHS, nabızla aynı ritimde atan kulak sesi için hekimden acil randevu alınmasını önerir.

Olası nedenler şunlardır:

Kan akımının hızlanması ya da türbülansı: Kansızlık, tiroit bezinin fazla çalışması, ateş, gebelik ve yoğun egzersiz kanın daha hızlı akmasına ve kulağa yakın damarlarda sesin duyulmasına neden olabilir.
Yüksek tansiyon ve damar sertliği: Boyun ve kafa tabanındaki damarlarda daralma, kan akımını sesli hale getirebilir.
Kafa içi basınç artışı: Özellikle baş ağrısı ve görme bulanıklığıyla birlikte olan nabız sesi bu açıdan değerlendirilir.
Damar yapısındaki farklılıklar: Atardamar ile toplardamar arasındaki anormal bağlantılar ya da kulak yakınındaki damarın kemik örtüsünün incelmesi gibi durumlar.
Damardan zengin iyi huylu tümörler: Nadirdir; orta kulakta ya da kafa tabanında yerleşebilir.
Orta kulakta sıvı ya da iletim tipi işitme kaybı: Dış sesler azaldığında kişi kendi nabzını daha belirgin duyabilir. Bu, damar sorunu olmadan da nabız sesi duyulmasının sık bir nedenidir.

Değerlendirmede KBB uzmanı kulağı muayene eder, kulak çevresini ve boynu steteskopla dinleyebilir, işitme testi ister. Gerekirse kan tahlilleri ve damarları gösteren görüntüleme yöntemleri planlanır. Nedenlerin çoğu tedavi edilebilir; önemli olan bu sesi “nasılsa geçer” diye ertelememektir.

Kulakta Uğultu Nasıl Geçer?

Kulakta uğultu nasıl geçer sorusunun cevabı nedene bağlıdır. Kir tıkacı temizlendiğinde, orta kulaktaki sıvı geçtiğinde ya da kansızlık düzeltildiğinde uğultu çoğu zaman tamamen kaybolur. Nedeni ortadan kaldırılamayan uğultularda ise amaç, sesin hayatınızdaki etkisini azaltmaktır:

Sessizlikten kaçının: Uğultu sessiz ortamda daha çok duyulur. Gece hafif bir fan, yağmur ya da doğa sesi uğultuyu daha az fark edilir kılar.
Gürültüden korunun: Gürültülü ortamda kulak tıkacı ya da koruyucu kulaklık kullanın; kulaklıkla müziği yüksek sesle dinlemeyin.
Uyku ve stres yönetimi: Düzenli uyku, gevşeme egzersizleri ve fiziksel aktivite uğultunun yarattığı sıkıntıyı azaltır.
Kahve ve alkol: Etkisi kişiden kişiye değişir; sizin uğultunuzu artırıp artırmadığını gözlemleyin.
İşitme cihazı: Uğultuya işitme kaybı eşlik ediyorsa, cihaz dış sesleri geri getirerek uğultuyu arka plana iter. Bazı cihazlarda ayrıca ses terapisi programları bulunur.

Kulağa yağ, sarımsak ya da alkol damlatmak, kulak mumu kullanmak ve çubukla kir çıkarmaya çalışmak uğultuyu geçirmez; aksine kulağa zarar verebilir. Günlük öneriler için kulak çınlamasına ne iyi gelir, kapsamlı tedavi seçenekleri için tinnitus tedavisi yazılarımıza göz atabilirsiniz.

Kulakta Uğultuda Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Şu durumlarda beklemeden, aynı gün bir KBB uzmanına ya da acil servise başvurun:

Uğultuyla birlikte ani başlayan işitme kaybı (ilk günlerde tedavi şansı en yüksektir; bkz. ani işitme kaybı)
Kafa travması sonrası başlayan uğultu
Yüzde güçsüzlük, konuşma bozukluğu, çift görme ya da şiddetli baş dönmesi

Şu durumlarda ise kısa süre içinde randevu alın:

Kalp atışıyla aynı ritimde duyulan uğultu
Yalnızca tek kulakta olan ve geçmeyen uğultu
Kulakta ağrı, akıntı ya da dolgunluk eşlik ediyorsa
Uğultu uykunuzu, konsantrasyonunuzu ya da ruh halinizi etkiliyorsa
Gürültü sonrası başlayan uğultu birkaç gün içinde geçmediyse

Kulakta Uğultu ve İşitme Kaybı: İşitme Testi Neden Önemli?

Kulak sesi şikâyeti olan kişilerin büyük bölümünde, fark edilmemiş olsa bile bir derece işitme kaybı bulunur. Bu yüzden her uğultu değerlendirmesinin temel adımı işitme testidir. Test, uğultunun hangi frekans bölgesiyle ilişkili olabileceğini, orta kulakta sıvı ya da basınç sorunu olup olmadığını ve işitme cihazının fayda sağlayıp sağlamayacağını gösterir.

Fonart İşitme’de ücretsiz işitme testi, timpanometri ve tinnitus değerlendirmesi yapıyoruz. Uğultunuzun yüksekliğini ve frekansını belirlemeye çalışıyor, size uygun ses terapisi ve işitme cihazı seçeneklerini konuşuyoruz. Tıbbi tetkik ya da tedavi gerektiren bir bulgu varsa sizi KBB uzmanına yönlendiriyoruz.

Sık Sorulan Sorular

Kulakta uğultu neden olur?

Kulakta uğultunun en sık nedenleri kulak kiri tıkacı, orta kulakta sıvı ya da basınç, gürültüye maruz kalma, yaşa bağlı işitme kaybı ve Meniere hastalığıdır. Otoskleroz, bazı ilaçlar ve çene eklemi sorunları da uğultu yapabilir. Stres ve uykusuzluk var olan uğultuyu artırır. Nedeni bulmak için muayene ve işitme testi gerekir.

Kulakta uğultu nasıl geçer?

Uğultu kir, orta kulak sıvısı ya da kansızlık gibi tedavi edilebilir bir nedene bağlıysa neden düzeltildiğinde çoğu zaman geçer. Kalıcı uğultuda sessizlikten kaçınmak, gürültüden korunmak, uyku ve stres yönetimi ile işitme kaybı varsa işitme cihazı uğultunun etkisini belirgin şekilde azaltır.

İki kulakta birden uğultu neyin belirtisi?

İki kulakta birden duyulan uğultu çoğunlukla gürültü hasarı, yaşa bağlı işitme kaybı ya da tüm vücudu etkileyen nedenlerle ilişkilidir. Tek kulaktaki uğultu ise o kulağa özgü bir soruna işaret eder ve daha ayrıntılı araştırılır. Her iki durumda da işitme testi yaptırmak ilk ve en önemli adımdır.

Kulakta nabız sesi duymak tehlikeli mi?

Kulakta nabız sesi (pulsatil tinnitus) çoğu zaman kansızlık, yüksek tansiyon ya da orta kulakta sıvı gibi tedavi edilebilir nedenlere bağlıdır. Ancak nadiren damar yapısıyla ilgili önemli bir sorunun belirtisi olabileceği için ertelenmemeli, kısa süre içinde KBB uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Tansiyon kulakta uğultu yapar mı?

Yüksek tansiyon özellikle kalp atışıyla aynı ritimde duyulan uğultuya yol açabilir ve var olan kulak sesini artırabilir. Ani tansiyon düşmesi ise ayağa kalkarken kısa süreli uğultu ve göz kararmasına neden olabilir. Uğultusu olan kişilerin tansiyonlarını ölçtürmesi ve düzenli takip ettirmesi faydalıdır.

Kulakta cızırtı sesi neden olur?

Kulakta cızırtı ya da hışırtı çoğunlukla kulak kirinin hareket etmesi, kulak yolunda sıvı ya da östaki borusunun açılıp kapanmasıyla ilişkilidir. Nadiren kulağa kaçan küçük bir böcek de bu sese yol açabilir. Kulağa çubuk sokmayın; ses geçmiyorsa ya da ağrı eşlik ediyorsa hekime başvurun.

Kulakta ıslık sesi neden olur?

Kulakta ıslık benzeri ince ses, çoğunlukla tiz sesleri etkileyen işitme kaybına eşlik eden bir tinnitus biçimidir. İşitme cihazı kullananlarda ise cihazın kulağa tam oturmaması ya da kulak kiri nedeniyle oluşan geri besleme sesi olabilir; bu durum cihaz ayarı ve kontrolüyle giderilebilir.

Uğultu İçin Ücretsiz İşitme Testi

Kulağınızdaki uğultu birkaç haftadır sürüyorsa ya da işitmenizin azaldığını hissediyorsanız, ücretsiz işitme testi ve tinnitus değerlendirmesi için bize ulaşın. Gerekli durumlarda sizi KBB uzmanına yönlendiririz.

Telefon: 0506 502 21 34
WhatsApp: Hemen yazın
Adres: İçerenköy, Ihlamur Ağacı Sok. No:3A, 34752 Ataşehir / İstanbul

Kaynaklar

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir kulak burun boğaz uzmanına başvurun.

Kulakta Uğultu Neden Olur? Nabız Sesi, Cızırtı ve Islık Sesinin Anlamı