BERA testi (Brainstem Evoked Response Audiometry; Türkçede “işitsel beyin sapı yanıtı” ya da ABR), kulağa verilen sese karşı işitme sinirinin ve beyin sapının ürettiği elektriksel yanıtı kaydeden bir işitme testidir. Kişinin “duydum” demesine gerek yoktur; bu yüzden bebeklerde, küçük çocuklarda ve iş birliği yapamayan kişilerde işitmeyi ölçmenin en güvenilir yoludur.
Bu rehberde BERA testinin neden yapıldığını, nasıl uygulandığını, test öncesi hazırlığı, sonuçların ne anlama geldiğini ve klasik işitme testinden farkını Fonart İşitme odyoloji ekibi olarak anlatıyoruz.
BERA Testi Nedir?
Ses kulağa girdiğinde iç kulakta elektrik sinyaline dönüşür, işitme siniri üzerinden beyin sapına, oradan da beynin işitme merkezine ulaşır. BERA, bu yolculuğun ilk 10 milisaniyesini kafa derisine yapıştırılan elektrotlarla kaydeder. Elde edilen dalga şeklinde (I’den V’e kadar numaralandırılmış tepeler) her tepe, işitme yolunun belirli bir noktasını temsil eder. Dalgaların varlığı, şekli ve zamanlaması hem işitmenin ne kadar olduğunu hem de işitme sinirinin sağlıklı çalışıp çalışmadığını gösterir.
“Klinik BERA” ifadesi genellikle eşik belirlemeye yönelik tanısal BERA’yı anlatır; yenidoğanlarda yapılan hızlı tarama BERA‘sı (otomatik ABR) ise yalnızca “geçti / kaldı” sonucu verir.
BERA Testi Neden Yapılır?
- Yenidoğan işitme taraması: Doğumdan sonraki ilk günlerde yapılan taramadan “kaldı” sonucu çıkan bebeklerde kesin değerlendirme için.
- Bebek ve küçük çocuklarda işitme eşiğini belirlemek: Çocuk “duydum” diyemediğinde işitme cihazı ya da koklear implant kararının dayanağı BERA’dır.
- Tek taraflı işitme kaybı ya da çınlamada işitme siniri değerlendirmesi: Sinir üzerindeki iyi huylu tümör (akustik nörinom) şüphesinde dalga gecikmeleri ipucu verir. Bkz. tek kulakta çınlama.
- Klasik işitme testine güvenilemeyen durumlar: Simülasyon şüphesi, adli raporlar, ileri yaşlı ya da bilişsel sorunları olan kişiler.
- Nörolojik hastalıklarda beyin sapı işlevini izlemek: Bazı nörolojik tanılarda yardımcı test olarak.
- Ameliyat sırasında işitme sinirini korumak: Belirli kulak ve beyin ameliyatlarında canlı izlem.
BERA Testi Nasıl Yapılır?
- Alın, kulak arkası ve tepe bölgesindeki cilt temizlenir; küçük yüzey elektrotları yapıştırılır. İğne yoktur.
- Kulaklara kulak içi kulaklık ya da kulak arkası kulaklık takılır.
- Kişi rahat bir koltukta ya da yatakta hareketsiz yatar; bebekler uyurken test edilir.
- Cihaz kulaklara kısa “tık” sesleri ya da belirli frekanslarda ton sesleri gönderir. Binlerce ses uyarısı verilir ve yanıtların ortalaması alınır.
- Ses şiddeti kademeli olarak azaltılarak dalgaların kaybolduğu en düşük seviye (eşik) bulunur. Bu işlem her kulak için tekrarlanır.
Test sırasında ağrı ya da rahatsızlık olmaz. Tek gereklilik hareketsizlik ve sessizliktir; kas hareketleri kayıtta gürültü yaratır ve testi uzatır.
BERA Testi Ne Kadar Sürer?
Tarama BERA’ları birkaç dakika; tanısal BERA 30–90 dakika arası sürer. Bebeklerde süre, bebeğin uyku düzenine bağlıdır: uyumayan bebekte test tamamlanamayabilir ve başka bir güne ertelenir. Bazı merkezlerde hekim kararıyla hafif uyutucu ilaç kullanılabilir.
BERA Testi Öncesi Yapılması Gerekenler
- Bebekler için: Bebeği test saatinde uykulu getirin. Bir önceki uykuyu kısa tutmak, test öncesi beslemek ve temiz bezle gelmek testi kolaylaştırır.
- Saç ve alın bölgesi temiz olmalı; krem, yağ ve jöle kullanılmamalı (elektrot temasını bozar).
- Kulak kirinin fazla olup olmadığı önceden KBB muayenesinde kontrol edilmelidir; tıkaç sonucu değiştirir.
- Yetişkinler için test öncesi kafeinden kaçınmak gevşemeyi kolaylaştırır.
- Varsa önceki işitme testi sonuçlarını yanınızda getirin.
BERA Testi Sonucu Nasıl Yorumlanır?
Sonuç raporunda genellikle iki bilgi bulunur:
- Eşik değeri (dB nHL): Dalga V’in görüldüğü en düşük ses şiddeti. Bu değer, klasik işitme testindeki eşiğe yakın bir tahmin verir ve işitme kaybının derecesini gösterir. Dereceleri işitme kaybı dereceleri yazımızda tablo hâlinde anlattık.
- Dalga gecikmeleri (latans): Dalgaların normalden geç gelmesi ya da iki kulak arasında belirgin fark olması, işitme siniri ya da beyin sapı kaynaklı bir sorunu düşündürür ve ileri inceleme gerektirir.
Sonuç çoğu merkezde aynı gün ya da birkaç gün içinde verilir. Raporu yorumlayan kişi odyolog ya da KBB uzmanıdır; tek başına rakamlara bakarak karar verilmez, diğer testlerle birlikte değerlendirilir.
BERA ile Klasik İşitme Testi (Odyometri) Farkı
| BERA (ABR) | Saf ses odyometrisi | |
|---|---|---|
| Katılım gerekir mi? | Hayır (objektif) | Evet, “duydum” işareti gerekir |
| Kimlerde? | Bebek, küçük çocuk, iş birliği yapamayanlar, sinir değerlendirmesi | Yaklaşık 4–5 yaş üzeri herkes |
| Neyi ölçer? | İşitme sinirinin ve beyin sapının yanıtı | Kişinin duyma eşiği |
| Süre | 30–90 dk | 15–30 dk |
| Nerede? | Hastane odyoloji birimleri | Hastaneler ve işitme cihazı merkezleri |
İki test birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Yetişkinlerde ilk basamak her zaman saf ses odyometrisidir; nasıl yapıldığını işitme testi sayfamızda anlattık.
BERA Testi Nerede Yapılır, Hangi Bölümden Randevu Alınır?
BERA, üniversite ve eğitim-araştırma hastanelerinin odyoloji birimlerinde ve donanımlı özel hastanelerde yapılır. Randevu Kulak Burun Boğaz polikliniğinden alınır; KBB uzmanı muayene sonrası testi ister. Test sonucunda işitme cihazı gereken çocuk ve yetişkinler için cihaz seçimi ve programlaması Fonart İşitme gibi işitme cihazı merkezlerinde yapılır. SGK süreci için SGK işitme cihazı rehberimize bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
BERA testi nedir?
Kulağa verilen sese karşı işitme siniri ve beyin sapının ürettiği elektriksel yanıtı elektrotlarla kaydeden objektif bir işitme testidir. Kişinin katılımı gerekmez.
BERA testi neden yapılır?
Bebek ve küçük çocuklarda işitme eşiğini belirlemek, yenidoğan taramasından kalan bebekleri değerlendirmek, tek taraflı işitme kaybında işitme sinirini incelemek ve klasik teste güvenilemeyen durumlarda işitmeyi ölçmek için yapılır.
BERA testi zararlı mı, acı verir mi?
Hayır. Radyasyon ya da iğne yoktur; yalnızca cilde yapıştırılan elektrotlar ve kulaklık kullanılır. Bebeklerde uyurken uygulanır.
BERA testi ne kadar sürer?
Tanısal BERA genellikle 30–90 dakika sürer. Bebeklerde süre bebeğin uyuyup uyumamasına bağlıdır.
BERA testi sonucu hemen çıkar mı?
Kayıt test sırasında oluşur; yorumlanmış rapor çoğu merkezde aynı gün ya da birkaç gün içinde verilir.
BERA testi hangi bölümde yapılır?
Kulak Burun Boğaz polikliniğinden istenir; hastanelerin odyoloji birimlerinde odyolog tarafından uygulanır.
BERA testi öncesi ne yapılmalı?
Bebekler uykulu getirilmeli, saç ve alın temiz olmalı, krem/jöle kullanılmamalı; kulak kiri önceden kontrol ettirilmelidir.
İşitme Cihazı Değerlendirmesi İçin Randevu Alın
BERA sonucunuzda işitme kaybı saptandıysa, cihaz seçimi ve programlaması için Ataşehir’deki merkezimize gelebilirsiniz. Çocuk ve yetişkin uygulamalarında deneme imkanı sunuyoruz; işitme testi ücretsizdir.
Telefon: 0506 502 21 34
WhatsApp: Hemen yazın
Adres: İçerenköy, Ihlamur Ağacı Sok. No:3A, 34752 Ataşehir / İstanbul